ในวงการวิศวกรดับเพลิงในบ้านเรา โดยเฉพาะผู้ที่จบใหม่ หรือเพิ่งเข้าวงการใหม่ๆ น่าจะเคยสังเกตเห็น และตั้งคำถามถึงเจ้าสีส้มๆตัวนี้ ว่ามันคืออะไร? แล้วเอาไว้ทำอะไร?
บางคนอาจจะเห็นตั้งแต่ในกล่อง ตอนของมาส่งหน้างาน
บางคนอาจจะเห็นตอนติดตั้งเสร็จแล้ว
บางคนอาจจะเห็น หลังจากเปิดใช้งานเต็มระบบมา 2-3 ปีแล้ว
คงต้องมีคำถามกันไม่มากก็น้อย ว่าสรุปแล้วมันเอาไว้ทำอะไร?
คำตอบคือ #มันเอาไว้ป้องกันการกระแทกระหว่างการขนส่งและระหว่างการติดตั้งหัวกระจายน้ำดับเพลิง โดยหน้าที่หลักคือ คอยป้องกันไปที่กระเปราะแก้วเป็นหลัก รองมาคือแขนของหัวกระจายน้ำดับเพลิง (Frame Arm) ไม่ให้บิดเบี้ยว เสียรูปในระหว่างการขนส่ง หรือติดตั้งนั่นเอง
รู้งี้แล้ว คำถามต่อมาคือ แล้วจะถอดออกเมื่อไร?
คำตอบนี้ ตอบได้ง่ายๆโดยอาศัยหลักคิดพื้นฐานคือ
#เมื่อไม่มีความเสี่ยงที่จะทำให้หัวกระจายน้ำดับเพลิงเสียหาย
ตอบให้มีมาตรฐานขึ้นมาหน่อย ก็จะสามารถระบุชัดเจนได้ 2 กรณีครับ
1. จะเอาเจ้าสีส้มๆนี้ออก ก็ต่อเมื่อการติดตั้งเสร็จสมบูรณ์เรียบร้อยแล้ว และระบบพร้อมที่จะทำงาน 100%
2. สามารถเอาออกได้ทันที ถ้าหัวกระจายน้ำดับเพลิงนั้นอยู่สูงจากพื้นมากกว่า 3 เมตร
เอ๊ะ...ได้หรอ มันปลอดภัยหรอ?
คำตอบคือ แตกออกเป็น 2 กรณีครับ
กรณีที่ 1 เห็นใจผู้ที่ทำการติดตั้ง หากต้องติดจนเสร็จทั้งหมด แล้วมันสูงมากๆ การต้องวนกลับมาเพื่อแก้เจ้าสีส้มๆนี้ออก มันเสียเวลา และอาจเสียทรัพยากรด้วย และการที่มันติดตั้งสูงมากกว่า 3 เมตร มันก็มีแนวโน้มว่าจะพ้นไม้ พ้นมือ และพ้นจากการทำงานทั่วไปในไซต์งานประมาณนึงแล้ว จึงอนุญาตให้ถอดออกได้ แล้วใช้ความระมัดระวังในการทำงานควบคู่ไปด้วย
กรณีที่ 2 สังเกตดูในไซต์งานของเรา หากไม่มีงานฝ้า งานเพดาน งานหลังคาในบริเวณนั้นแล้ว เช่น งานติดตั้งหังกระจายน้ำดับเพลิงเข้าหลังสุด แบบนี้ก็สบายๆๆ แต่ถ้าทำงานไปพร้อมๆๆกัน ถึงแม้การติดตั้งนั้นจะสูงเกิน 3 เมตร แอดฯแนะนำว่า อย่าเพิ่งถอดออกจะดีกว่าครับ เพราะจากประสบการณ์พบว่า มันมีจะมีมือมืดในตำนานที่มักจะมาชน มากระแทก มาเหยียบ อยู่บ่อยๆ
ทั้งนี้ เรื่องของเจ้าสีส้มนี้ มักจะเป็นผู้ควบคุมงานที่เป็นคนสั่งการ ว่าจะให้ใส่คาไว้จนส่งงาน หรือจะให้ถอดหากติดตั้งสูงเกินกว่า 3 เมตร ซึ่งก็ฝากไว้นิดนึงครับช่วยดูให้หน่อย อย่าปล่อยให้เรื่องราวมันผ่านไปจนถึงขั้นเปิดใช้งานมา 2-3 ปีแล้ว มันก็ยังคงติดอยู่อย่างนั้น
เพราะหากเกิดเหตุเพลิงไหม้ขึ้นมา เจ้าสีส้มๆนี่แหละ...ที่มันจะขวางทางไหลของน้ำ และส่งผลเสียรุนแรงต่อการทำงานของหัวกระจายน้ำดับเพลิง จนอาจทำให้ไม่สามารถควบคุมเพลิงหรือดับเพลิงได้เลยทีเดียวครับผม
อ้อ แล้วที่มักอ้างกันว่าไม่ต้องถอด เด่วตอนไฟไหม้ กระเปราะแก้วจะแตกแล้วความดันของน้ำจะดันให้เจ้าสีส้มๆนี้หลุดออกเอง มันอาจจะจริงและไม่จริงนะครับ ใครจะเป็นคนรับรองและรับผิดชอบกันหละ หากไฟไหม้แล้วมันไม่ยอมหลุดจนทำให้การควบคุมเพลิงมีปัญหา ฝากไว้ให้คิดเล่นๆครับพ้ม
#วิศวกรดับเพลิง #ออกแบบระบบดับเพลิง #ที่ปรีกษาระบบดับเพลิง #ตรวจสอบระบบดับเพลิง #Protectivecap #Sprinklerhead #Sprinkler #NFPA #NFPA13