สวัสดีครับพี่น้องวิศวกรดับเพลิงทุกท่าน วันนี้แอดฯมาในประเด็นที่คิดว่า ช่วงหลังๆมานี้ หลายๆท่านน่าจะมีโอกาสพบเจออุปกรณ์ในรูปภาพกันเยอะขึ้นแน่ๆ (ไม่ว่าจะของแท้ หรือของผิดลิขสิทธิ์ก็ตาม) แอดฯเองก็มีเจออยู่เรื่อยๆ โดยรูปนี้เป็นรูปที่เพิ่งเจอล่าสุดที่ต่างจังหวัด และเห็นว่าเป็นประเด็นที่น่าสนใจ ควรนำมาให้ #วิศวกรดับเพลิง ได้ถกกัน
และจากที่เห็นคงมีคำถามว่า สรุปมันคืออะไร ฟังก์ชั่นมันคืออะไร ใช้แทนอะไรได้บ้าง?
จริงๆแล้วอุปกรณ์ในภาพ ถูกเรียกว่า #ลูกบอลดับเพลิง
วิธีการทำงาน
ภายในก็บรรจุผงเคมีแห้ง เหมือนกันกับถังดับเพลิงนี่แหละครับ และมีชนวนที่ถูกซ่อนไว้ เมื่อโยนลูกบอลเข้าไปในความร้อน ชนวนก็จะทำงานและลูกบอลก็จะระเบิดออกพร้อมกับการฟุ้งกระจายของผงเคมีแห้งไปทั่วบริเว
ทำงานอัตโนมัติ 3-5 วินาที เมื่อลูกบอลสัมผัสเปลวไฟ สารเคมีกระจายรอบทิศทาง 360 องศา เมื่อลูกบอลทำงานปกคลุมพื้นที่ 1.80 ลบ.ม. เสียงสัญญาณเตือนภัย 110-139 dB เมื่อลูกบอลสัมผัสเปลวไฟ จะทำงานพร้อมส่งสัญญาณและดับเพลิงในทันที
อ้างอิง
เว็บไซต์นี้เป็นคนละยี่ห้อกับอุปกรณ์ในรูปนี้ครับ แต่หลักการทำงานเหมือนกัน
การใช้งาน
ใช้โยนเข้ากองเพลิงเพื่อดับไฟ หรือ ติดตั้งในบางพื้นที่ เช่น ติดตั้งเหนือตู้ไฟฟ้าที่เราคิดว่ามีความเสี่ยงอัคคีภัย เป็นต้น (อันนี้อ้างอิงจากคนขายนะครับ)
พออ่านๆดูแล้ว...เอ๊ะ สารเคมีก็เป็นแก็งค์เดียวกับถังดับเพลิง งี้ก็ใช้แทนได้สินะ
คำตอบคือ ไม่ใช่...นะครับ
เอาในแง่ของกฎหมายก่อนนะครับ กำหนดไว้มากมายในหลายกระทรวงโดยใช้คำว่า เครื่องดับเพลิงชนิดมือถือ หรือ เครื่องดับเพลิงชนิดยกหิ้ว ฉะนั้น ลูกบอลนี้ ไม่ได้เข้านิยาม
ต่อมา...ในแง่มาตรฐาน ไม่ได้มีระบุอุปกรณ์นี้ไว้ ทั้งมาตรฐานสากล และ วสท. บ้านเรา ฉะนั้นหากสายงานวิศวกรดับเพลิง จะอ้างอิง ให้เป็นไปตามจรรยาบรรณวิศวกร ก็ไม่มีแหล่งที่มาอ้างอิง ก็ทำให้การทำงานนั้นไม่สอดคล้อง
ทำไม...มาตรฐานถึงไม่เขียนระบุอุปกรณ์นี้ไว้?
1. อาจเป็นเพราะ นี่คือสิ่งประดิษฐ์ที่ไม่ได้แพร่หลายอะไรมากนัก จนจะถึงขั้นที่มาตรฐานสากล จะนำไปเขียนไว้ให้
2. ด้วยฟังก์ชั่นการทำงาน มันยังไงนะ!?
2.1 มันต้องโยนเข้ากองเพลิง เหมือนโยนเปตอง ฉะนั้น หากเป็นพื้นที่โล่ง การโยนให้ลูกบอล ไปตรงที่กองเพลิง หรือกลิ้งไปแล้วหยุดที่กองเพลิง คงทำได้ยาก คงต้องซ้อมโยนกันรัวๆๆ และไม่สามารถการันตีความแม่นยำในการโยนได้ และยังมีปัจจัยภายนอกอื่นอีกที่เป็นปัจจัยใหญ่มารบกวนการใช้งาน จนทำให้ความแม่นยำลดลง คือ ความตื่นตระหนก ตกใจ ของผู้ที่พบเจอเพลิงไหม้ อาจทำให้ความสามารถในการโยนที่แม่นยำนั้น "ลดลง" เช่น การอยู่ในอาการตกใจ อาจทำให้ "อะดรีนาลีน" หลั่งมากขึ้น ซึ่งทำให้เกิดพลังกำลังที่มากกว่าปกติจนทำให้การโยนลูกบอลนั้นผิดพลาด
2.2 การติดไว้เหนือพื้นที่เสี่ยง ในมุมมองแอดฯ คิดว่า โอกาสที่อุปกรณ์จะทำงานได้ มีสูงมากๆๆ แต่ว่า ประสิทธิภาพนั้น ไม่แน่ใจเท่าไรนัก เพราะ
- เพลิงไหม้เกิดภายในตู้ไฟฟ้า แต่การระเบิดของลูกบอลเกิดขึ้นภายนอก อาจสามารถดับได้แค่ไฟที่แล่บออกมา ส่วนต้นเพลิงจริงๆนั้น อาจยังคงลุกไหม้อยู่
- การทำงานเองเมื่อได้รับความร้อนถือว่าเป็น "#อุปกรณ์อัตโนมัติ" นะครับ เพียงแต่ไม่ใช่ "#ระบบอัตโนมัติ" หากเกิดเหตุเพลิงไหม้ในพื้นที่ลับตา แล้วลูกบอลระเบิดตู้ม แต่ไฟไม่ดับ เราจะไม่รู้เรื่องเลย เพราะมันไม่ใช่ระบบ ไม่มีการแจ้งเตือนการทำงานของระบบให้เราทราบ
ด้วยเหตุผลหลักๆ 2 ข้อนี้ ทำให้
#ไม่สามารถติดตั้งลูกบอลเพื่อแทนที่ถังดับเพลิง
#ไม่สามารถติดตั้งลูกบอลเพื่อแทนที่ระบบดับเพลิงอื่น
สิ่งที่ทำได้คือ ใช้เป็นเพียง #อุปกรณ์เสริมเฉพาะจุด โดยที่ระบบหลักตามกฎหมาย, ตามมาตรฐาน จะยังคงต้องติดตั้งและพร้อมทำงานอยู่ตลอดเวลา #การติดตั้งลูกบอลเป็นอุปกรณ์เสริมเฉพาะจุด จึงจะสามารถทำได้ครับ
ว่าแต่ แต่ละท่านมีความคิดเห็นอย่างไรกันบ้าง มาถกกันครับ
#วิศวกรดับเพลิง #ออกแบบระบบดับเพลิง #ที่ปรึกษาระบบดับเพลิง #ถังดับเพลิง #NFPA10 #NFPA