สุขใดเล่าจะเท่าศุกร์เสาร์อาทิตย์ 555555+ เปิดหัวมาแบบครื้นเครง แต่เนื้อหาวันนี้บอกเลยว่าอันตราย ว๊าย กรี๊ด!! อยากเขียนเรื่องนี้ให้เข้าใจกันมากขึ้น ด้วยความที่ว่าแอดฯสงสัยมาซักพักนึงละ ได้ยินคำว่า LEL บ่อยๆ ก็เข้าใจว่ามันคืออะไร แต่ไม่เข้าใจว่ากลไกมันเป็นยังไง เลยไปนั่งอ่านอยู่ 2-3 วัน แล้วก็โมเม คิดไปเองว่า น่าจะมีคนอยากรู้แบบแอดฯ เลยขอเขียนเรื่องนี้ซักหน่อย
หากจะพูดถึงพวกของสารไวไฟกับชาวผู้ต่อต้านการลุกไหม้ของไฟอย่างพวกเราชาว วิศวกรดับเพลิง แล้ว คงเป็นที่เข็ดขยาดกันแน่ๆ เพราะนี่คือศัตรูตัวฉกาจที่สุด ที่โคตรอันตรายเลยนะครับ และมันช่างเย้ายวนและท้าทายเราในการป้องกัน ไม่ให้มันลุกไหม้ได้สำเร็จ (แลดูโรคจิตนิดๆ 55555555+) ซึ่งไอ้วิธีการควบคุมและดับเพลิง ก็แน่แหละ คือการติดตั้งระบบดับเพลิงให้มันเหมาะสมทั้งในแง่ของปริมาณและความสามารถในการดับเพลิงที่เหมาะสม
แต่นี่มันคือปลายทางหลังจากที่มันลุกติดไฟไว้แล้วและนั่นแปลว่ามีความเสียหายเกิดขึ้น ซึ่งการจะป้องกันการลุกติดไฟของของสารไวไฟได้อีกวิธีหนึ่ง จะต้องเข้าใจความหมายของคำ 2 คำนี้
- LEL หรือ Lower Explosive Limits คือ ปริมาณเปอร์เซ็นต์ของสารไวไฟ (Flammable Gas or Material) หรือส่วนที่เป็นไอระเหยขั้นต่ำผสมอยู่ในอากาศ จนมีส่วนผสมที่เหมาะสมทำให้เกิดสภาพจุดติดไฟหรือระเบิดได้ (Explosive mixture) โดยถ้าหากว่ามีปริมาณเปอร์เซ็นต์ของสารไวไฟหรือส่วนที่เป็นไอระเหยเจือปนในอากาศเข้มข้นหรือปริมาณต่ำกว่าค่านี้ ไอของสารไวไฟก็จะไม่สามารถลุกติดไฟได้ อารมณ์ประมาณว่าพวกไม่พอนั่นเอง
- UEL หรือที่คอบอลคุ้นเคยคือ Uefa Europa League ถุ้ยย ไม่ใช่ มันคือ Upper Explosive Limits ปริมาณเปอร์เซ็นต์ของสารไวไฟ (Flammable Gas or Material) หรือส่วนที่เป็นไอระเหยมากที่สุดผสมอยู่ในอากาศ จนมีส่วนผสมที่เหมาะสมทำให้เกิดสภาพจุดติดไฟหรือระเบิดได้ (Explosive mixture) โดยหากว่าถ้ามีปริมาณเปอร์เซ็นต์ของสารไวไฟหรือส่วนที่เป็นไอระเหยเจือปนในอากาศเข้มข้นหรือปริมาณสูงกว่าค่านี้ ไอของสารไวไฟก็จะไม่สามารถลุกติดไฟได้ อารมณ์ประมาณว่าไอมันเยอะเกินไปจนส่วนผสมระหว่างไอกับออกซิเจนไม่เหมาะสมในการลุกติดไฟนั่นเอง
คราวนี้ไอ้ 2 คำนี้ มันแปลว่ายังไง ลองมาดูตัวอย่างเพื่อทำความเข้าใจกันหน่อยว่า ไอ้ที่เขียนๆมา มันเป็นยังไง?
ตัวอย่าง
เมทานอล
มีปริมาณเปอร์เซ็นต์ของไอระเหยขั้นต่ำที่ผสมกับอากาศจนทำให้เกิดการระเบิด(LEL) ประมาณ 6.7 %
มีปริมาณเปอร์เซ็นต์ของไอระเหยมากที่สุดที่ผสมกับอากาศจนทำให้เกิดการระเบิด (UEL) ประมาณ 36 %
หมายความว่า ถ้าไอของเมทานอลผสมอยู่ในอากาศระหว่าง 6.7 %และ 36 % และในขณะเดียวกันกับที่มีการนำแหล่งความร้อนที่ทำให้เกิดการลุกติดไฟเข้ามาในบริเวณดังกล่าว ไอเมทานอลจะสามารถเกิดลุกติดไฟและระเบิดขึ้นได้
หากปริมาณของไอเมทานอลในอากาศมีค่าประมาณ 2 % ( UEL) ส่วนผสมดังกล่าวก็จะหนาแน่นเกินกว่าที่จะเกิดการระเบิด
จะเห็นได้ว่าค่าทั้ง 2 นี้มีผลต่อการลุกติดไฟของสารไวไฟอย่างมาก และนำมาซึ่งแนวทางปฏิบัติหนึ่งคือ การจัดให้มีการระบายอากาศที่เพียงพอในพื้นที่จัดเก็บสารไวไฟเหล่านี้ จะสังเกตได้ว่าส่วนใหญ่จะวางไว้ในที่โล่งโปร่ง อากาศถ่ายเทได้สะดวก เพราะส่วนหนึ่งก็คือเรื่องนี้แหละครัชชชชชชช
ส่วนวิธีการป้องกันอื่นๆ ก็สามารถหาอ่านเพิ่มเติมเอาได้ทั่วไปนะครับ มีคนเก่งๆเขียนไว้เยอะเลย
ฝากกดไลค์ กดแชร์ไปให้พี่ๆน้องๆเพื่อนๆ ในวงการ #วิศวกรดับเพลิง ให้ได้อ่านกันด้วยนะค้าบบบ
ที่มา
คู่มือมาตรฐานการออกแบบ การสร้าง การติดตั้ง การใช้งาน การตรวจสอบ และบำรุงรักษาถังเก็บสารเคมีอันตราย ประเภทสารไวไฟสถาบันส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน(องค์การมหาชน) หรือ สสปท.